Για πρώτη φορά τέθηκε το ερώτημα σχετικά με τον παγκόσμιο ρόλο και την επιρροή του Elon Musk, του πλουσιότερου ανθρώπου στον κόσμο, οι τεχνολογίες του οποίου έχουν καταστεί απαραίτητες στη νέα εποχή των πολεμικών συγκρούσεων
(upd6) Η ρήξη μεταξύ του Αμερικανού προέδρου, Donald Trump με τον Ουκρανό ομόλογό του, Volodymyr Zelensky μοιάζει να είναι αδύνατο πλέον να γεφυρωθεί…
Σε αντίθεση με την σύγκρουση τους στον Λευκό Οίκο το 2025, αυτήν την φορά φαίνεται πως η κρίση στις σχέσεις των δύο προέδρων επιδεινώνεται με γεωμετρική πρόοδο.
«Ο Zelensky δεν είναι το είδος του ανθρώπου με τον οποίο θα έπρεπε να κάνουμε» υποστήριξε ο Trump, με τον Zelensky να υποστηρίζει ανοιχτά και δημόσια πως ο Trump τον πρόδωσε.
Μάλιστα ο Ουκρανός πρόεδρος φρόντισε να στείλει μήνυμα ότι θα συνεχίσει τις επιθέσεις κατά των ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου, αγνοώντας έτσι επιδεικτικά τον Trump και την πρόταση του για ενεργειακή εκεχειρία Ρωσίας – Ουκρανίας.
Τη στιγμή που οι ρωσικοί πύραυλοι και drones σφυροκοπούν το Κίεβο και πόλεις πλέον και στη δυτική Ουκρανία, με την ουκρανική αεράμυνα να είναι εξαιρετικά ευάλωτη, καθώς δεν υπάρχουν πλέον άλλοι Patriot - δημοσίευμα της Washington Post αναφέρει ότι έχουν απομείνει μόνο 2 Patriot - o Trump στρέφει το βλέμμα του προς τον Putin και στη συμφωνία για την προμήθεια ρωσικού diesel, υποστηρίζοντας πως ο Ρώσος πρόεδρος είναι αυτός που ενδιαφέρεται για την ειρήνη...
Εφόσον ο Trump επιμείνει σε αυτήν την πολιτική «γραμμή» απέναντι στον Zelensky, θα πρόκειται για μια τεράστια ανατροπή στην ουκρανική κρίση που θα επηρεάσει δραματικά και τις εξελίξεις στο στρατιωτικό πεδίο…
Κρίση
Η σοβαρότερη κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ–Ουκρανίας μετά την επεισοδιακή συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο πέρυσι επιδεινώνεται περαιτέρω, εξαιτίας μιας διαμάχης σχετικά με το ποιος διέταξε τη διακοπή της λειτουργίας ενός κρίσιμου ουκρανικού στρατιωτικού συστήματος που βασίζεται στην υπηρεσία δορυφορικού διαδικτύου Starlink του Elon Musk.
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος Volodymyr Zelensky προειδοποιεί ότι θα επαναλάβει τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου, τις οποίες ο πρόεδρος Donald Trump επιμένει ότι επιδεινώνουν τις ήδη υψηλές τιμές του diesel και της βενζίνης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.
Μάλιστα ο Trump αφού χαρακτήρισε «εξοργιστική» την επανέναρξη των ουκρανικών επιθέσεων εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου, εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι η σύγκρουση στην Ουκρανία θα επιλυθεί, τονίζοντας ότι «αυτό θα συμβεί χωρίς τον Zelensky».
Σκληρή πραγματικότητα
Η νέα ρήξη αντανακλά μια σκληρή πραγματικότητα για την Ουκρανία, η οποία δίνει μάχη για την επιβίωσή της: η προσπάθεια του Trump να περιορίσει το πολιτικά καταστροφικό ενεργειακό κόστος του δικού του πολέμου στο Ιράν καθιστά δυσκολότερο και πιο επικίνδυνο για την Ουκρανία να κερδίσει τον δικό της πόλεμο.
Ο Trump εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον του Ουκρανού ηγέτη σε συνέντευξή του στο Newsmax την Πέμπτη.
«Δεν είμαι ιδιαίτερα θαυμαστής του Zelensky.
Έχουν καταστρέψει αυτή τη χώρα», δήλωσε, επιρρίπτοντας προφανώς την ευθύνη για τις καταστροφικές συνέπειες του πολέμου σε ένα έθνος που αμύνεται απέναντι στους Ρώσους.
«Θεωρώ ότι είναι πιο δύσκολο να συνεννοηθεί κανείς με τον Zelensky παρά με τον Putin».
Δεν είναι η πρώτη φορά
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Zelensky και η Ουκρανία έρχονται σε σύγκρουση με τον Trump ενόψει αμερικανικών εκλογών.
Σε τηλεφωνική συνομιλία το 2019, ο Αμερικανός πρόεδρος χρησιμοποίησε την προοπτική παροχής στρατιωτικής βοήθειας για να επιχειρήσει να πιέσει τον Zelensky να ξεκινήσει έρευνα σε βάρος του Joe Biden και του γιου του, Hunter.
Η κίνηση αυτή οδήγησε στην πρώτη παραπομπή του Trump σε διαδικασία καθαίρεσης.
Η νέα εμπλοκή της Ουκρανίας στην εσωτερική πολιτική των ΗΠΑ εντείνει τις ανησυχίες στην Ουάσιγκτον και την Ευρώπη ότι ο πρόεδρος όχι μόνο θέτει σε προτεραιότητα τις προσωπικές πολιτικές του ανάγκες, αλλά πλέον προχωρά και σε μια σειρά ενεργειών που βοηθούν ενεργά τον Putin.
Το χρονικό της σύγκρουσης
Η τελευταία κρίση μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου ξεκίνησε όταν ο Trump ανακοίνωσε την περασμένη Παρασκευή μια συμφωνία αγοράς diesel από τη Ρωσία, η οποία παρακάμπτει τις κυρώσεις.
Στη συνέχεια, η κυβέρνηση Trump προειδοποίησε την Ουκρανία το Σαββατοκύριακο ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να διακόψουν την ανταλλαγή πληροφοριών των υπηρεσιών πληροφοριών για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της και να εμποδίσουν τις ευρωπαϊκές αγορές αμερικανικών όπλων, εάν δεν σταματούσε τις επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων.
Εν μέσω έντονων αντιδράσεων, ακόμη και από πολλούς Ρεπουμπλικανούς, ο Trump ανακοίνωσε κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας όσον αφορά τις ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Ωστόσο, αργότερα άφησε να εννοηθεί ότι δεν είχε ενημερώσει εκ των προτέρων τις δύο εμπόλεμες πλευρές, οι οποίες εμφανίστηκαν αιφνιδιασμένες.
Νέα πλήγματα
Η Ουκρανία τήρησε αυτή την κατ’ επίφαση εκεχειρία, όμως η Ρωσία εξαπέλυσε καταστροφικές αεροπορικές επιδρομές και επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον των ενεργειακών εγκαταστάσεών της, αφήνοντας 600.000 ανθρώπους χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα.
Την Τρίτη, ο Zelensky δήλωσε ότι η κυβέρνησή του δεν είχε λάβει τη συνήθη έγκαιρη προειδοποίηση από τις ΗΠΑ, πριν από ρωσική επίθεση με βαλλιστικό πύραυλο που έπληξε μεγάλο σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Κίεβο και προκάλεσε ζημιές σε κτίριο κατοικιών.
Στην αντεπίθεση ο Zelensky
Κατόπιν αυτών των εξελίξεων ο Zelensky ανακοίνωσε την επανέναρξη των επιθέσεων εναντίον ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων.
«Ως εδώ», δήλωσε σε συνέντευξή του στους Financial Times.
Ο Zelensky κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι εξετάζουν το ενδεχόμενο σύναψης περισσότερων συμφωνιών με τον Putin, πιθανώς και για το φυσικό αέριο, κάτι που, όπως εκτίμησε, δεν θα ήταν δημοφιλές στην Αμερική.
«Όλοι θα θέλουν να ρωτήσουν πώς είναι δυνατόν, την ώρα που κάποιοι άνθρωποι προσπαθούν να επιβιώσουν, πολεμούν και πεθαίνουν, εσείς να κάνετε… δουλειές με ανθρώπους που επιδεικνύουν τέτοια επιθετικότητα», δήλωσε στους FT.
O ρόλος του Elon Musk
Η αναταραχή γύρω από το σύστημα SpaceX Starshield, μια στρατιωτικών προδιαγραφών εκδοχή της υπηρεσίας Starlink του Musk, δεν όξυνε απλώς σημαντικά την ένταση στην Ουάσιγκτον και το Κίεβο.
Έθεσε νέα ερωτήματα σχετικά με τον παγκόσμιο ρόλο και την επιρροή του πλουσιότερου ανθρώπου στον κόσμο, οι τεχνολογίες του οποίου έχουν καταστεί απαραίτητες στη νέα εποχή των πολεμικών συγκρούσεων.
Οι Ουκρανοί στρατηγοί αιφνιδιάστηκαν από τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν στο σύστημα Starshield, το οποίο ανήκει και ελέγχεται όχι από τον Musk, αλλά από την αμερικανική κυβέρνηση.
Οι περιορισμοί αυτοί ουσιαστικά έθεσαν όρια στην ταχύτητα του ουκρανικού στρατιωτικού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων των drones, και μείωσαν την ικανότητα των ενόπλων δυνάμεων να επικοινωνούν, καθώς και να επιχειρούν με πολεμικά αεροσκάφη και ελικόπτερα.
Οι περιορισμοί αυτοί προσέφεραν σημαντικό στρατιωτικό πλεονέκτημα στις ρωσικές δυνάμεις στο πεδίο της μάχης.
Ψάχνονται και στην Ουάσινγκτον
Στην Ουάσιγκτον επικρατεί ολοένα μεγαλύτερη αβεβαιότητα σχετικά με το τι προκάλεσε την επιβράδυνση.
Ο Musk ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X την Τετάρτη ότι «οποιοιδήποτε περιορισμοί στην ταχύτητα ή στη χρήση αποφασίζονται από τον αμερικανικό στρατό και, σε τελική ανάλυση, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ».
Ωστόσο, δύο υψηλόβαθμοι Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η εντολή για τον περιορισμό του Starshield δεν προήλθε από τον Trump.
Ορισμένοι αξιωματούχοι είναι ολοένα και περισσότερο πεπεισμένοι ότι ο Musk φέρει μεγάλο μέρος της ευθύνης.
Το Reuters μετέδωσε το βράδυ της Πέμπτης ότι η εντολή περιορισμού του δορυφορικού συστήματος προήλθε από το εσωτερικό του Λευκού Οίκου, επικαλούμενο δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και έναν Δυτικό αξιωματούχο που είχε ενημερωθεί για το θέμα.
Σκόπιμοι οι περιορισμοί
Ο Zelensky δεν έχει καμία αμφιβολία ότι οι περιορισμοί ήταν σκόπιμοι.
«Δεν ήταν τεχνικό πρόβλημα», δήλωσε στους Financial Times.
Ουκρανική στρατιωτική πηγή ανέφερε στην εφημερίδα ότι η πλήρης λειτουργικότητα του συστήματος έχει πλέον αποκατασταθεί και ότι οι περιορισμοί ταχύτητας έχουν αρθεί.
Απογοήτευση
Το επεισόδιο με το Starshield ακολούθησε πρόσφατες κινήσεις και δηλώσεις του Trump που έχουν προκαλέσει απογοήτευση στους συμμάχους των ΗΠΑ, οι οποίοι πιστεύουν ότι ο μόνος δρόμος για τον τερματισμό του πολέμου είναι η άσκηση πίεσης στον Putin.
Οι επικριτές του Trump στις ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι η συμφωνία για το diesel αποτελεί απλώς το πιο πρόσφατο παράδειγμα της συνήθειάς του να κατευνάζει τον Putin, καθώς εκτιμούν ότι θα συμβάλει ελάχιστα στη μείωση των τιμών πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.
Ωστόσο, εάν η συμφωνία εφαρμοστεί πλήρως, θα διοχετεύσει δισεκατομμύρια δολάρια στη ρωσική οικονομία, έπειτα από χρόνια διεθνών κυρώσεων, και τα χρήματα αυτά πιθανότατα θα χρησιμοποιηθούν για την ενίσχυση της ρωσικής πολεμικής μηχανής.
Απελπισμένος ο Trump
«Ο Trump είναι απελπισμένος να κάνει οτιδήποτε μπορεί για να βελτιώσει τη δική του πολιτική θέση και τη θέση των Ρεπουμπλικανών που διεκδικούν έδρες στη Γερουσία σε αυτές τις ενδιάμεσες εκλογές», δήλωσε την Τετάρτη στην εκπομπή CNN News Central ο Δημοκρατικός γερουσιαστής της πολιτείας Delaware, Chris Coons.
Από στρατηγική άποψη, η συμφωνία για το diesel προκαλεί ιδιαίτερη απορία, καθώς – σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα - η Ρωσία είχε παράσχει στο Ιράν πληροφορίες σχετικά με τις θέσεις αμερικανικών πλοίων, αεροσκαφών και στρατιωτικού προσωπικού σε προηγούμενη φάση του πολέμου.
Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο πρόεδρος εξακολουθεί να αναζητά ευκαιρίες για την επίτευξη ειρήνης.
«Πιστεύω, στην πραγματικότητα, ότι ο Putin θέλει να καταλήξει σε συμφωνία περισσότερο από τον Zelensky», δήλωσε ο Trump.
Δύσκολη μια συμφωνία
Ωστόσο, από την επιστροφή του Trump στην εξουσία πέρυσι, δεν έχει υπάρξει καμία ένδειξη ότι ο Putin έχει μετριάσει τη θέση του, σύμφωνα με την οποία η Ουκρανία θα πρέπει να παραχωρήσει κρίσιμης σημασίας εδάφη στα ανατολικά της χώρας, τα οποία οι δυνάμεις του Κρεμλίνου δεν έχουν καταφέρει να καταλάβουν, με αντάλλαγμα τον τερματισμό του πολέμου.
Πρόκειται για μια συμφωνία την οποία ο Zelensky δεν θα μπορούσε ποτέ να αποδεχθεί: θα ατίμαζε τη μνήμη των Ουκρανών που σκοτώθηκαν στον πόλεμο και θα επέτρεπε στη Ρωσία να δημιουργήσει προγεφύρωμα για μια μελλοντική εισβολή.
Υπάρχει, ωστόσο, και μια εναλλακτική ερμηνεία αυτής της τελευταίας, ωμής εφαρμογής της πολιτικής «Πρώτα η Αμερική» του Trump.
«Ο Donald Trump θέτει την εκλογική του θέση πάνω από την ασφάλεια, την προστασία και τις ζωές των Ουκρανών πολιτών.
Και αυτό είναι κάτι που δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής ούτε των τηλεθεατών ούτε εκείνων που χαράσσουν πολιτική και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού» υποστήριξε ο Τom Keatinge, διευθυντής του Κέντρου Χρηματοοικονομικών και Ασφάλειας του Royal United Services Institute στο Λονδίνο.
Η Ουκρανία ξέμεινε από πυραύλους Patriot
Και ενώ η ρήξη Trump – Zelensky χτυπά «κόκκινο», τα νέα είναι πραγματικά άσχημα για το Κίεβο.
Η Ουκρανία έχει εξαντλήσει τα αποθέματά της σε πυραύλους για το αμερικανικής κατασκευής σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot, γεγονός που την καθιστά ακόμη πιο ευάλωτη στις ρωσικές επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους.
Εδώ και μήνες, ο Zelensky προειδοποιεί επανειλημμένα ότι η Ουκρανία εξαντλεί τα αποθέματά της σε αμερικανικούς πυραύλους αναχαίτισης Patriot, οι οποίοι συγκαταλέγονται στα ελάχιστα αμυντικά όπλα που μπορούν να καταρρίψουν βαλλιστικούς πυραύλους.
Ωστόσο, οι πύραυλοι αναχαίτισης είναι ιδιαίτερα ακριβοί και παρουσιάζουν σοβαρή έλλειψη σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς άλλες χώρες έχουν καταναλώσει μεγάλο μέρος των αποθεμάτων τους ή επιδιώκουν να ενισχύσουν τα δικά τους αμυντικά συστήματα εν μέσω του πολέμου στο Ιράν.
«Σχεδόν όλοι οι βαλλιστικοί πύραυλοι της τελευταίας επίθεσης της Ρωσίας δεν αναχαιτίστηκαν λόγω έλλειψης πυραύλων αναχαίτισης» μετέδωσε το CNN επικαλούμενη πηγή με γνώση των γεγονότων.
Έριξαν τους τελευταίους…
Κατά τη διάρκεια της επίθεσης, τη νύχτα της Τρίτης προς την Τετάρτη, ρωσικοί βαλλιστικοί πύραυλοι έπληξαν τρεις σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Κίεβο, ενώ στοχοποιήθηκαν και ενεργειακές υποδομές στο Kharkiv.
Η ουκρανική Πολεμική Αεροπορία είχε προηγουμένως ανακοινώσει ότι αναχαίτισε τέσσερις ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους κατά την απόκρουση της συγκεκριμένης επίθεσης, γεγονός που υποδηλώνει ότι ενδέχεται να χρησιμοποίησε τους τελευταίους πυραύλους Patriot που διέθετε.
Δεν θεωρείται ότι είναι η πρώτη φορά που η Ουκρανία εξαντλεί πλήρως τα αποθέματά της σε πυραύλους αναχαίτισης Patriot.
Στα μέσα Αυγούστου, το CNN είχε μεταφέρει την είδηση επικαλούμενο Ουκρανούς αξιωματούχους, ότι η Ουκρανία είχε ξεμείνει από πυραύλους αναχαίτισης.
Ο Zelensky δήλωσε στο CNN τον Αύγουστο ότι περνά τις ημέρες του πραγματοποιώντας «εκατομμύρια» τηλεφωνικές κλήσεις με συμμάχους, προσπαθώντας να συνάψει συμφωνίες για την προμήθεια περισσότερων πυραύλων Patriot.
Εκείνη την περίοδο, είχε αναφέρει ότι η Ουκρανία διέθετε μόλις το ένα δέκατο των πυραύλων αναχαίτισης που χρειαζόταν επειγόντως.
Η ... υπόσχεση
Έναν μήνα αργότερα, ο Ουκρανός πρόεδρος εμφανίστηκε πιο αισιόδοξος, υποστηρίζοντας ότι η χώρα «θα λάβει άδεια κατασκευής πυραύλων Patriot» από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump απέφυγε τελικά να διευκρινίσει εάν είχε συμφωνήσει σε κάτι τέτοιο, ενώ η άδεια δεν εκδόθηκε ποτέ.
Ο Zelensky δήλωσε στους Financial Times, σε μια ιδιαίτερα οξεία συνέντευξη, ότι θα μπορούσε να συμφωνήσει στον τερματισμό των επιθέσεων εναντίον των ενεργειακών εγκαταστάσεων της Ρωσίας μόνο εάν λάμβανε, «κατ' ελάχιστον», περισσότερους πυραύλους αναχαίτισης Patriot.
Πρόσθεσε ότι «όταν ζήτησε περισσότερα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, η αμερικανική απάντηση ήταν να αποδυναμώσει την υπηρεσία Starlink».
Σε δημόσια δήλωσή του την Τετάρτη, απηύθυνε εκ νέου έκκληση για περισσότερα αποθέματα πυραύλων, αναφέροντας: «Ο Αμερικανός πρόεδρος διαθέτει όλα τα αποτελεσματικά και απαραίτητα μέσα για να φέρει την ειρήνη πιο κοντά, μέσω της ισχύος, της δικαιοσύνης και της άσκησης πίεσης στον επιτιθέμενο. Ζητούμε πρόσθετα πακέτα πυραύλων αναχαίτισης Patriot για την Ουκρανία».
www.bankingnews.gr
Σε αντίθεση με την σύγκρουση τους στον Λευκό Οίκο το 2025, αυτήν την φορά φαίνεται πως η κρίση στις σχέσεις των δύο προέδρων επιδεινώνεται με γεωμετρική πρόοδο.
«Ο Zelensky δεν είναι το είδος του ανθρώπου με τον οποίο θα έπρεπε να κάνουμε» υποστήριξε ο Trump, με τον Zelensky να υποστηρίζει ανοιχτά και δημόσια πως ο Trump τον πρόδωσε.
Μάλιστα ο Ουκρανός πρόεδρος φρόντισε να στείλει μήνυμα ότι θα συνεχίσει τις επιθέσεις κατά των ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου, αγνοώντας έτσι επιδεικτικά τον Trump και την πρόταση του για ενεργειακή εκεχειρία Ρωσίας – Ουκρανίας.
Τη στιγμή που οι ρωσικοί πύραυλοι και drones σφυροκοπούν το Κίεβο και πόλεις πλέον και στη δυτική Ουκρανία, με την ουκρανική αεράμυνα να είναι εξαιρετικά ευάλωτη, καθώς δεν υπάρχουν πλέον άλλοι Patriot - δημοσίευμα της Washington Post αναφέρει ότι έχουν απομείνει μόνο 2 Patriot - o Trump στρέφει το βλέμμα του προς τον Putin και στη συμφωνία για την προμήθεια ρωσικού diesel, υποστηρίζοντας πως ο Ρώσος πρόεδρος είναι αυτός που ενδιαφέρεται για την ειρήνη...
Εφόσον ο Trump επιμείνει σε αυτήν την πολιτική «γραμμή» απέναντι στον Zelensky, θα πρόκειται για μια τεράστια ανατροπή στην ουκρανική κρίση που θα επηρεάσει δραματικά και τις εξελίξεις στο στρατιωτικό πεδίο…
Κρίση
Η σοβαρότερη κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ–Ουκρανίας μετά την επεισοδιακή συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο πέρυσι επιδεινώνεται περαιτέρω, εξαιτίας μιας διαμάχης σχετικά με το ποιος διέταξε τη διακοπή της λειτουργίας ενός κρίσιμου ουκρανικού στρατιωτικού συστήματος που βασίζεται στην υπηρεσία δορυφορικού διαδικτύου Starlink του Elon Musk.
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος Volodymyr Zelensky προειδοποιεί ότι θα επαναλάβει τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου, τις οποίες ο πρόεδρος Donald Trump επιμένει ότι επιδεινώνουν τις ήδη υψηλές τιμές του diesel και της βενζίνης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.
Μάλιστα ο Trump αφού χαρακτήρισε «εξοργιστική» την επανέναρξη των ουκρανικών επιθέσεων εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου, εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι η σύγκρουση στην Ουκρανία θα επιλυθεί, τονίζοντας ότι «αυτό θα συμβεί χωρίς τον Zelensky».
Σκληρή πραγματικότητα
Η νέα ρήξη αντανακλά μια σκληρή πραγματικότητα για την Ουκρανία, η οποία δίνει μάχη για την επιβίωσή της: η προσπάθεια του Trump να περιορίσει το πολιτικά καταστροφικό ενεργειακό κόστος του δικού του πολέμου στο Ιράν καθιστά δυσκολότερο και πιο επικίνδυνο για την Ουκρανία να κερδίσει τον δικό της πόλεμο.
Ο Trump εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον του Ουκρανού ηγέτη σε συνέντευξή του στο Newsmax την Πέμπτη.
«Δεν είμαι ιδιαίτερα θαυμαστής του Zelensky.
Έχουν καταστρέψει αυτή τη χώρα», δήλωσε, επιρρίπτοντας προφανώς την ευθύνη για τις καταστροφικές συνέπειες του πολέμου σε ένα έθνος που αμύνεται απέναντι στους Ρώσους.
«Θεωρώ ότι είναι πιο δύσκολο να συνεννοηθεί κανείς με τον Zelensky παρά με τον Putin».
Δεν είναι η πρώτη φορά
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Zelensky και η Ουκρανία έρχονται σε σύγκρουση με τον Trump ενόψει αμερικανικών εκλογών.
Σε τηλεφωνική συνομιλία το 2019, ο Αμερικανός πρόεδρος χρησιμοποίησε την προοπτική παροχής στρατιωτικής βοήθειας για να επιχειρήσει να πιέσει τον Zelensky να ξεκινήσει έρευνα σε βάρος του Joe Biden και του γιου του, Hunter.
Η κίνηση αυτή οδήγησε στην πρώτη παραπομπή του Trump σε διαδικασία καθαίρεσης.
Η νέα εμπλοκή της Ουκρανίας στην εσωτερική πολιτική των ΗΠΑ εντείνει τις ανησυχίες στην Ουάσιγκτον και την Ευρώπη ότι ο πρόεδρος όχι μόνο θέτει σε προτεραιότητα τις προσωπικές πολιτικές του ανάγκες, αλλά πλέον προχωρά και σε μια σειρά ενεργειών που βοηθούν ενεργά τον Putin.
Το χρονικό της σύγκρουσης
Η τελευταία κρίση μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου ξεκίνησε όταν ο Trump ανακοίνωσε την περασμένη Παρασκευή μια συμφωνία αγοράς diesel από τη Ρωσία, η οποία παρακάμπτει τις κυρώσεις.
Στη συνέχεια, η κυβέρνηση Trump προειδοποίησε την Ουκρανία το Σαββατοκύριακο ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να διακόψουν την ανταλλαγή πληροφοριών των υπηρεσιών πληροφοριών για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της και να εμποδίσουν τις ευρωπαϊκές αγορές αμερικανικών όπλων, εάν δεν σταματούσε τις επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων.
Εν μέσω έντονων αντιδράσεων, ακόμη και από πολλούς Ρεπουμπλικανούς, ο Trump ανακοίνωσε κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας όσον αφορά τις ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Ωστόσο, αργότερα άφησε να εννοηθεί ότι δεν είχε ενημερώσει εκ των προτέρων τις δύο εμπόλεμες πλευρές, οι οποίες εμφανίστηκαν αιφνιδιασμένες.
Νέα πλήγματα
Η Ουκρανία τήρησε αυτή την κατ’ επίφαση εκεχειρία, όμως η Ρωσία εξαπέλυσε καταστροφικές αεροπορικές επιδρομές και επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον των ενεργειακών εγκαταστάσεών της, αφήνοντας 600.000 ανθρώπους χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα.
Την Τρίτη, ο Zelensky δήλωσε ότι η κυβέρνησή του δεν είχε λάβει τη συνήθη έγκαιρη προειδοποίηση από τις ΗΠΑ, πριν από ρωσική επίθεση με βαλλιστικό πύραυλο που έπληξε μεγάλο σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Κίεβο και προκάλεσε ζημιές σε κτίριο κατοικιών.
Στην αντεπίθεση ο Zelensky
Κατόπιν αυτών των εξελίξεων ο Zelensky ανακοίνωσε την επανέναρξη των επιθέσεων εναντίον ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων.
«Ως εδώ», δήλωσε σε συνέντευξή του στους Financial Times.
Ο Zelensky κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι εξετάζουν το ενδεχόμενο σύναψης περισσότερων συμφωνιών με τον Putin, πιθανώς και για το φυσικό αέριο, κάτι που, όπως εκτίμησε, δεν θα ήταν δημοφιλές στην Αμερική.
«Όλοι θα θέλουν να ρωτήσουν πώς είναι δυνατόν, την ώρα που κάποιοι άνθρωποι προσπαθούν να επιβιώσουν, πολεμούν και πεθαίνουν, εσείς να κάνετε… δουλειές με ανθρώπους που επιδεικνύουν τέτοια επιθετικότητα», δήλωσε στους FT.
O ρόλος του Elon Musk
Η αναταραχή γύρω από το σύστημα SpaceX Starshield, μια στρατιωτικών προδιαγραφών εκδοχή της υπηρεσίας Starlink του Musk, δεν όξυνε απλώς σημαντικά την ένταση στην Ουάσιγκτον και το Κίεβο.
Έθεσε νέα ερωτήματα σχετικά με τον παγκόσμιο ρόλο και την επιρροή του πλουσιότερου ανθρώπου στον κόσμο, οι τεχνολογίες του οποίου έχουν καταστεί απαραίτητες στη νέα εποχή των πολεμικών συγκρούσεων.
Οι Ουκρανοί στρατηγοί αιφνιδιάστηκαν από τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν στο σύστημα Starshield, το οποίο ανήκει και ελέγχεται όχι από τον Musk, αλλά από την αμερικανική κυβέρνηση.
Οι περιορισμοί αυτοί ουσιαστικά έθεσαν όρια στην ταχύτητα του ουκρανικού στρατιωτικού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων των drones, και μείωσαν την ικανότητα των ενόπλων δυνάμεων να επικοινωνούν, καθώς και να επιχειρούν με πολεμικά αεροσκάφη και ελικόπτερα.
Οι περιορισμοί αυτοί προσέφεραν σημαντικό στρατιωτικό πλεονέκτημα στις ρωσικές δυνάμεις στο πεδίο της μάχης.
Ψάχνονται και στην Ουάσινγκτον
Στην Ουάσιγκτον επικρατεί ολοένα μεγαλύτερη αβεβαιότητα σχετικά με το τι προκάλεσε την επιβράδυνση.
Ο Musk ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X την Τετάρτη ότι «οποιοιδήποτε περιορισμοί στην ταχύτητα ή στη χρήση αποφασίζονται από τον αμερικανικό στρατό και, σε τελική ανάλυση, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ».
Ωστόσο, δύο υψηλόβαθμοι Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η εντολή για τον περιορισμό του Starshield δεν προήλθε από τον Trump.
Ορισμένοι αξιωματούχοι είναι ολοένα και περισσότερο πεπεισμένοι ότι ο Musk φέρει μεγάλο μέρος της ευθύνης.
Το Reuters μετέδωσε το βράδυ της Πέμπτης ότι η εντολή περιορισμού του δορυφορικού συστήματος προήλθε από το εσωτερικό του Λευκού Οίκου, επικαλούμενο δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και έναν Δυτικό αξιωματούχο που είχε ενημερωθεί για το θέμα.
Σκόπιμοι οι περιορισμοί
Ο Zelensky δεν έχει καμία αμφιβολία ότι οι περιορισμοί ήταν σκόπιμοι.
«Δεν ήταν τεχνικό πρόβλημα», δήλωσε στους Financial Times.
Ουκρανική στρατιωτική πηγή ανέφερε στην εφημερίδα ότι η πλήρης λειτουργικότητα του συστήματος έχει πλέον αποκατασταθεί και ότι οι περιορισμοί ταχύτητας έχουν αρθεί.
Απογοήτευση
Το επεισόδιο με το Starshield ακολούθησε πρόσφατες κινήσεις και δηλώσεις του Trump που έχουν προκαλέσει απογοήτευση στους συμμάχους των ΗΠΑ, οι οποίοι πιστεύουν ότι ο μόνος δρόμος για τον τερματισμό του πολέμου είναι η άσκηση πίεσης στον Putin.
Οι επικριτές του Trump στις ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι η συμφωνία για το diesel αποτελεί απλώς το πιο πρόσφατο παράδειγμα της συνήθειάς του να κατευνάζει τον Putin, καθώς εκτιμούν ότι θα συμβάλει ελάχιστα στη μείωση των τιμών πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.
Ωστόσο, εάν η συμφωνία εφαρμοστεί πλήρως, θα διοχετεύσει δισεκατομμύρια δολάρια στη ρωσική οικονομία, έπειτα από χρόνια διεθνών κυρώσεων, και τα χρήματα αυτά πιθανότατα θα χρησιμοποιηθούν για την ενίσχυση της ρωσικής πολεμικής μηχανής.
Απελπισμένος ο Trump
«Ο Trump είναι απελπισμένος να κάνει οτιδήποτε μπορεί για να βελτιώσει τη δική του πολιτική θέση και τη θέση των Ρεπουμπλικανών που διεκδικούν έδρες στη Γερουσία σε αυτές τις ενδιάμεσες εκλογές», δήλωσε την Τετάρτη στην εκπομπή CNN News Central ο Δημοκρατικός γερουσιαστής της πολιτείας Delaware, Chris Coons.
Από στρατηγική άποψη, η συμφωνία για το diesel προκαλεί ιδιαίτερη απορία, καθώς – σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα - η Ρωσία είχε παράσχει στο Ιράν πληροφορίες σχετικά με τις θέσεις αμερικανικών πλοίων, αεροσκαφών και στρατιωτικού προσωπικού σε προηγούμενη φάση του πολέμου.
Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο πρόεδρος εξακολουθεί να αναζητά ευκαιρίες για την επίτευξη ειρήνης.
«Πιστεύω, στην πραγματικότητα, ότι ο Putin θέλει να καταλήξει σε συμφωνία περισσότερο από τον Zelensky», δήλωσε ο Trump.
Δύσκολη μια συμφωνία
Ωστόσο, από την επιστροφή του Trump στην εξουσία πέρυσι, δεν έχει υπάρξει καμία ένδειξη ότι ο Putin έχει μετριάσει τη θέση του, σύμφωνα με την οποία η Ουκρανία θα πρέπει να παραχωρήσει κρίσιμης σημασίας εδάφη στα ανατολικά της χώρας, τα οποία οι δυνάμεις του Κρεμλίνου δεν έχουν καταφέρει να καταλάβουν, με αντάλλαγμα τον τερματισμό του πολέμου.
Πρόκειται για μια συμφωνία την οποία ο Zelensky δεν θα μπορούσε ποτέ να αποδεχθεί: θα ατίμαζε τη μνήμη των Ουκρανών που σκοτώθηκαν στον πόλεμο και θα επέτρεπε στη Ρωσία να δημιουργήσει προγεφύρωμα για μια μελλοντική εισβολή.
Υπάρχει, ωστόσο, και μια εναλλακτική ερμηνεία αυτής της τελευταίας, ωμής εφαρμογής της πολιτικής «Πρώτα η Αμερική» του Trump.
«Ο Donald Trump θέτει την εκλογική του θέση πάνω από την ασφάλεια, την προστασία και τις ζωές των Ουκρανών πολιτών.
Και αυτό είναι κάτι που δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής ούτε των τηλεθεατών ούτε εκείνων που χαράσσουν πολιτική και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού» υποστήριξε ο Τom Keatinge, διευθυντής του Κέντρου Χρηματοοικονομικών και Ασφάλειας του Royal United Services Institute στο Λονδίνο.
Η Ουκρανία ξέμεινε από πυραύλους Patriot
Και ενώ η ρήξη Trump – Zelensky χτυπά «κόκκινο», τα νέα είναι πραγματικά άσχημα για το Κίεβο.
Η Ουκρανία έχει εξαντλήσει τα αποθέματά της σε πυραύλους για το αμερικανικής κατασκευής σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot, γεγονός που την καθιστά ακόμη πιο ευάλωτη στις ρωσικές επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους.
Εδώ και μήνες, ο Zelensky προειδοποιεί επανειλημμένα ότι η Ουκρανία εξαντλεί τα αποθέματά της σε αμερικανικούς πυραύλους αναχαίτισης Patriot, οι οποίοι συγκαταλέγονται στα ελάχιστα αμυντικά όπλα που μπορούν να καταρρίψουν βαλλιστικούς πυραύλους.
Ωστόσο, οι πύραυλοι αναχαίτισης είναι ιδιαίτερα ακριβοί και παρουσιάζουν σοβαρή έλλειψη σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς άλλες χώρες έχουν καταναλώσει μεγάλο μέρος των αποθεμάτων τους ή επιδιώκουν να ενισχύσουν τα δικά τους αμυντικά συστήματα εν μέσω του πολέμου στο Ιράν.
«Σχεδόν όλοι οι βαλλιστικοί πύραυλοι της τελευταίας επίθεσης της Ρωσίας δεν αναχαιτίστηκαν λόγω έλλειψης πυραύλων αναχαίτισης» μετέδωσε το CNN επικαλούμενη πηγή με γνώση των γεγονότων.
Έριξαν τους τελευταίους…
Κατά τη διάρκεια της επίθεσης, τη νύχτα της Τρίτης προς την Τετάρτη, ρωσικοί βαλλιστικοί πύραυλοι έπληξαν τρεις σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Κίεβο, ενώ στοχοποιήθηκαν και ενεργειακές υποδομές στο Kharkiv.
Η ουκρανική Πολεμική Αεροπορία είχε προηγουμένως ανακοινώσει ότι αναχαίτισε τέσσερις ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους κατά την απόκρουση της συγκεκριμένης επίθεσης, γεγονός που υποδηλώνει ότι ενδέχεται να χρησιμοποίησε τους τελευταίους πυραύλους Patriot που διέθετε.
Δεν θεωρείται ότι είναι η πρώτη φορά που η Ουκρανία εξαντλεί πλήρως τα αποθέματά της σε πυραύλους αναχαίτισης Patriot.
Στα μέσα Αυγούστου, το CNN είχε μεταφέρει την είδηση επικαλούμενο Ουκρανούς αξιωματούχους, ότι η Ουκρανία είχε ξεμείνει από πυραύλους αναχαίτισης.
Ο Zelensky δήλωσε στο CNN τον Αύγουστο ότι περνά τις ημέρες του πραγματοποιώντας «εκατομμύρια» τηλεφωνικές κλήσεις με συμμάχους, προσπαθώντας να συνάψει συμφωνίες για την προμήθεια περισσότερων πυραύλων Patriot.
Εκείνη την περίοδο, είχε αναφέρει ότι η Ουκρανία διέθετε μόλις το ένα δέκατο των πυραύλων αναχαίτισης που χρειαζόταν επειγόντως.
Η ... υπόσχεση
Έναν μήνα αργότερα, ο Ουκρανός πρόεδρος εμφανίστηκε πιο αισιόδοξος, υποστηρίζοντας ότι η χώρα «θα λάβει άδεια κατασκευής πυραύλων Patriot» από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump απέφυγε τελικά να διευκρινίσει εάν είχε συμφωνήσει σε κάτι τέτοιο, ενώ η άδεια δεν εκδόθηκε ποτέ.
Ο Zelensky δήλωσε στους Financial Times, σε μια ιδιαίτερα οξεία συνέντευξη, ότι θα μπορούσε να συμφωνήσει στον τερματισμό των επιθέσεων εναντίον των ενεργειακών εγκαταστάσεων της Ρωσίας μόνο εάν λάμβανε, «κατ' ελάχιστον», περισσότερους πυραύλους αναχαίτισης Patriot.
Πρόσθεσε ότι «όταν ζήτησε περισσότερα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, η αμερικανική απάντηση ήταν να αποδυναμώσει την υπηρεσία Starlink».
Σε δημόσια δήλωσή του την Τετάρτη, απηύθυνε εκ νέου έκκληση για περισσότερα αποθέματα πυραύλων, αναφέροντας: «Ο Αμερικανός πρόεδρος διαθέτει όλα τα αποτελεσματικά και απαραίτητα μέσα για να φέρει την ειρήνη πιο κοντά, μέσω της ισχύος, της δικαιοσύνης και της άσκησης πίεσης στον επιτιθέμενο. Ζητούμε πρόσθετα πακέτα πυραύλων αναχαίτισης Patriot για την Ουκρανία».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών